به گزارش شهرآرانیوز، در عصر حاضر، رسانهها نقشی حیاتی در شکلدهی افکار عمومی و هدایت جامعه ایفا میکنند. با این حال، انتشار اخبار با رعایت اخلاق و اصول حرفهای، امری ضروری است. کتاب «عیون اخبارالرضا (ع)»، مجموعهای گرانبها از آثار و احادیث امام رضا (ع) است که به طور ضمنی حاوی آموزههای ارزشمندی در زمینههای مختلف از جمله اخلاق رسانهای است. این گزارش، با استناد به آموزههای موجود در این کتاب، به بررسی جنبههای مختلف اخلاق رسانهای میپردازد.
یکی از مهمترین اصول اخلاق رسانهای، دقت و صحت در نقل اخبار است. امام رضا (ع) بر اهمیت راستگویی و اجتناب از دروغ و افترا تأکید فراوانی دارند. ایشان میفرمایند: «من از مردم، راستگویی را دوست دارم و از دروغگویی، بیزاری میجویم.» (عیون اخبارالرضا، ج ۱، ص ۲۸۳). این سخن، بر ضرورت بررسی صحت اخبار قبل از انتشار و اجتناب از انتشار شایعات و اخبار بیاساس تأکید میکند.
اخلاق رسانهای، مستلزم ارائه اخبار با عدالت و انصاف است. این بدان معناست که رسانهها باید به همه طرفهای اختلاف، فرصت ارائه نظر و دیدگاه خود را بدهند و از جانبداری و تحریف حقایق خودداری کنند. امام رضا (ع) در آموزههای خود، بر اهمیت عدالت و انصاف در رفتار و گفتار تأکید دارند. ایشان میفرمایند: «عدالت، بهترین کارهاست و برترین فضیلت.» (عیون اخبارالرضا، ج ۲، ص ۱۲۳).
رسانهها باید در ارائه اخبار، به کرامت و احترام افراد توجه کنند. این بدان معناست که از انتشار اخبار آبروبر و اهانتآمیز خودداری کنند و به حریم خصوصی افراد احترام بگذارند. امام رضا (ع) بر اهمیت احترام به حقوق دیگران تأکید دارند و میفرمایند: «از آبروریزی و افترا خودداری کنید.» (عیون اخبارالرضا، ج ۱، ص ۳۱۲).
رسانهها باید از اغراق و تحریف در نقل اخبار خودداری کنند. این بدان معناست که اخبار را به گونهای ارائه ندهند که تصویر نادرستی از واقعیت ارائه دهد. امام رضا (ع) بر اهمیت بیان حقیقت و اجتناب از اغراق تأکید دارند. ایشان میفرمایند: «حقیقت، بهترین و بزرگترین ارزش است.» (عیون اخبارالرضا، ج ۲، ص ۲۵۰).
رسانهها باید در قبال اخبار خود مسئولیتپذیر باشند. این بدان معناست که در صورت انتشار اخبار نادرست یا گمراهکننده، مسئولیت آن را بپذیرند و به جبران خسارت بپردازند. امام رضا (ع) بر اهمیت مسئولیتپذیری و پاسخگویی تأکید دارند. ایشان میفرمایند: «هر کسی مسئول اعمال خود است.» (عیون اخبارالرضا، ج ۱، ص ۱۸۷).
عیون اخبارالرضا (ع)، نه تنها یک منبع ارزشمند برای شناخت زندگی و آموزههای امام رضا (ع) است، بلکه حاوی آموزههایی عمیق در زمینه اخلاق رسانهای نیز میباشد. رعایت اصول دقت، صحت، عدالت، انصاف، احترام به کرامت افراد، اجتناب از اغراق و مسئولیتپذیری در قبال اخبار، میتواند به ارتقای سطح اخلاق رسانهای در جامعه کمک کند. در عصر حاضر، با توجه به نقش مهم رسانهها در جامعه، رعایت این اصول، امری ضروری و اجتنابناپذیر است.